Al ziet een drijvend olieboorplatform eruit alsof het wel tegen een stootje kan, het kan snel zinken, ook als het intact is. Gelukkig gebeurt dat zelden, maar de kans is aanwezig. Vooral als er gas in het veld zit dat het platform aanboort, en als de druk in dat veld beduidend hoger ligt dan de druk in het boorgat zelf.
Normaal gesproken wordt de druk in het boorgat hoog gehouden door er zware klei in te gooien. Maar als men een verkeerde inschatting maakt, perst het gas zich uit het veld, in het boorgat en verder naar de zeebodem. Dan probeert men het gas te stoppen door extra klei in het boorgat te gooien. Als dat mislukt, moet een blowoutpreventer (een groot ventiel) op de zeebodem het gas stoppen. Lukt ook dit niet, dan kan het gas er vrij uitstromen en krijgt het platform te maken met een ‘blowout’, waarbij de gasbellen naar het zeeoppervlak rond het platform stijgen. Dan komt de wet van Archimedes om de hoek: de opwaartse kracht die een lichaam in een vloeistof of gas ondervindt is even groot als het gewicht van de verplaatste vloeistof. Dat wil zeggen dat het platform drijft zolang het minder weegt dan een ton per m3 waterdichte romp. Maar als een derde van elke m3 water rond het platform gasbellen bevat, weegt het water geen ton per m3 meer, maar slechts 667 kilo. Zo kan het platform zwaarder worden dan het water dat het verplaatst, en zinkt het.
Met verbazend weinig gas kan een booreiland al zinken, want de druk in het water stijgt met bijna één atmosfeer per tien meter waterdiepte; in de zeebodem stijgt de druk ongeveer evenveel per vijf meter. Dus als het gas zich drie kilometer onder de zeebodem bevindt, die bovendien al een kilometer onder de zeespiegel ligt, dan ligt de druk in het veld rond de 700 atmosfeer. Dan zal elke gasbel van rond een halve liter de opwaartse kracht in een m3 water aan het wateroppervlak tot twee derde terugbrengen.
Abonnement: Volgens onderzoekers is het puur toeval dat er geen mammoeten meer zijn. Lees alles over deze nieuwe onderzoeksresultaten in dit nummer.
Abonnement: Download een hele aflevering van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je moet alleen geregistreerd gebruiker zijn van wibnet.nl.
Het wemelt op internet van de leuke video's en fragmenten over wetenschap.
Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.
Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.