Zie je ’s nachts kleuren?

Een oud gezegde luidt: Bij avond zijn alle katjes grauw. Klopt daar iets van?

Kegelcellen zijn 25 tot 100 keer minder lichtgevoelig dan staafcellen. De staafjes nemen het over in het donker, maar ze produceren alleen zwart-witbeelden; daarom zien we ’s nachts geen kleuren.
Claus Lunau
Kegelcellen zijn 25 tot 100 keer minder lichtgevoelig dan staafcellen. De staafjes nemen het over in het donker, maar ze produceren alleen zwart-witbeelden; daarom zien we ’s nachts geen kleuren.

Het oog kent twee soorten gezichtscellen: staafjes en kegels. De staafjes zijn het meest lichtgevoelig en registreren licht en donker. De kegels registreren kleur, en zetten zwartwitbeelden om in kleur die de staafjes naar de visuele schors in de hersenen sturen.

We hebben kegeltjes voor het zien van rood, groen en blauw. Als er weinig licht is, zoals ’s nachts, is het licht miljoenen keren zo zwak als overdag. Het oog moet dat kleine beetje licht zo goed mogelijk opnemen, en doet dat met de staafjes; niet met de drie soorten kegelcellen, want die zouden het licht onderling moeten verdelen. Daarom zien we ’s nachts alles in zwart-wit en klopt het dus dat alle katten in het donker grauw zijn, ongeacht hun werkelijke kleur.

Afwijkingen kunnen leiden tot kleurenblindheid

De drie soorten kegeltjes die rood, groen en blauw licht registreren, kunnen met elkaar elke andere kleur vormen. Hetzelfde principe wordt bijvoorbeeld gebruikt om een beeld op kleurentelevisie te laten zien; dat wordt namelijk uit die drie kleuren opgebouwd.

Afwijkingen aan de kegels, of ze nu aangeboren zijn of later zijn ontstaan, kunnen leiden tot (gedeeltelijke) kleurenblindheid. De meest voorkomende kleurenblindheid is die voor rood-groen, waarbij het onderscheid tussen rood, geel en groen lastig is.

Heb je hier een vraag over? Stuur een bericht naar Hoe zit dat?

Huidige editie

Abonnement: Volgens onderzoekers is het puur toeval dat er geen mammoeten meer zijn. Lees alles over deze nieuwe onderzoeksresultaten in dit nummer.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een hele aflevering van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je moet alleen geregistreerd gebruiker zijn van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Video's over wetenschap

Het wemelt op internet van de leuke video's en fragmenten over wetenschap.

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Poll

Vliegdekschip van de toekomst

Oorlogstechnologie: Bekijk de interactieve illustratie van het vliegdekschip van de toekomst.

De lange geschiedenis van de aarde

Ontwikkeling van de aarde: Bekijk hier de perioden waarin de geschiedenis van de aarde is ingedeeld.

Interactief: One World Trade Center

Bouwwerken: One World Trade Center is één en al techniek. Klik, en bekijk de feiten over de nieuwe toren.


Copyright © 2009 Bonnier Publications