Zeebioloog onderzoekt vreemde reuzenhaai

De walvishaai is ’s werelds grootste vis. Maar ondanks zijn lengte tot 18 meter slaagt de reus erin om zich een flink deel van zijn leven te onttrekken aan al te nieuwsgierige blikken. Zeebioloog Brad Norman wil hem zijn geheimen ontfutselen en wijdt daar zijn loopbaan aan. Met ruimtetechnologie en snelheidsmeters lukt dit aardig.

De walvishaai opent zijn bek 30 keer per minuut en perst het water door zijn kieuwspleten, die voedsel eruit filteren.
Valerie Taylor/ardea
De walvishaai opent zijn bek 30 keer per minuut en perst het water door zijn kieuwspleten, die voedsel eruit filteren.

Toen Brad Norman voor het eerst een walvishaai tegenkwam bij de westkust van Australië, slikte hij zijn snorkel bijna in van enthousiasme. Geen moment was hij bang. Sindsdien wijdt de Australische zeebioloog een groot deel van zijn leven aan het onderzoek naar en het behoud van de raadselachtige reus.

De walvishaai kan zo lang worden als een bus. Je zou denken dat je hem niet snel over het hoofd ziet, maar toch weten biologen weinig van ’s werelds grootste vis. Voortplanting, geboorte, migratie en dood van de walvishaai zijn nauwelijks onderzocht. Tot 1986 waren er binnen de wetenschap slechts 320 observaties van walvishaaien. Sindsdien is dat aantal echter explosief gestegen, en de reus, die in warme stromen rond de evenaar leeft, is nu bij 124 landen waargenomen; vooral door het toegenomen duiktoerisme.

Brad Norman zet een datameter vast op de 14 cm dikke walvishaaienhuid. De meter registreert snelheid en diepte.

En die amateurduikers spelen een beslissende rol in een van Brad Normans geniaalste projecten voor het onderzoek naar de walvishaai. Bij een walvishaai
in het zeewater zijn de witte, oplichtende vlekken het opvallendst. Ze lijken het meest op een onderzeese sterrenhemel. Daardoor kwam Norman op het idee om die vlekken als een soort vingerafdruk te gebruiken, aan de hand waarvan hij elk exemplaar kan identificeren. Hij richtte daartoe in 1999 een database op,
Ecocean, waar iedereen zijn foto’s van walvishaaien naartoe kan sturen. Met de data­base kunnen het aantal dieren en hun doen en laten geregistreerd worden zonder ze lastig te vallen. Onderzoekers en amateurduikers dragen flink bij aan Ecocean, dat nu zeker 23.000 foto’s van ruim 1900 exemplaren bevat.

Pagina 1: Zeebioloog onderzoekt vreemde reuzenhaai
Pagina 2: Ruimteonderzoekers helpen mee

Doe zelf mee

Je kunt zelf een verhaal en foto's van walvishaaien uploaden naar de ECOCEAN-database, die door Brad Norman is opgericht. Onderzoekers en amateurduikers hebben bijgedragen aan de database die ruim 23.000 foto's bevat.

Lees hier hoe je de vlekken van een walvis zo kunt fotograferen dat de foto's gebruikt kunnen worden in het onderzoeksproject: whaleshark.org

Stuur je eigen foto's in van de vlekken van een walvishaai:

Bekijk foto's van walvishaaien die zijn geïdentificeerd met de database van ECOCEAN:

Huidige editie

Abonnement: Volgens onderzoekers is het puur toeval dat er geen mammoeten meer zijn. Lees alles over deze nieuwe onderzoeksresultaten in dit nummer.

Download een gratis proefnummer

Abonnement: Download een hele aflevering van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je moet alleen geregistreerd gebruiker zijn van wibnet.nl.

Aanmelden nieuwsbrief

Gratis nieuwsbrief van Wetenschap in Beeld. Meld je hier aan.

Historia

Hoe werd Rusland zo groot?

Waarom werd Rusland het grootste land ter wereld?

Video's over wetenschap

Het wemelt op internet van de leuke video's en fragmenten over wetenschap.

Volg de ruimteblog

Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.

Historia

Thema: Tweede Wereldoorlog

Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.

Poll

Vliegdekschip van de toekomst

Oorlogstechnologie: Bekijk de interactieve illustratie van het vliegdekschip van de toekomst.

De lange geschiedenis van de aarde

Ontwikkeling van de aarde: Bekijk hier de perioden waarin de geschiedenis van de aarde is ingedeeld.

Interactief: One World Trade Center

Bouwwerken: One World Trade Center is één en al techniek. Klik, en bekijk de feiten over de nieuwe toren.


Copyright © 2009 Bonnier Publications