Terwijl Gordon in de Yankee Clipper rond de maan draait, naderen Conrad en Bean een half etmaal later het maanoppervlak in de Intrepid. Als het vaartuig op 2,5 kilometer hoogte is, denkt Conrad dat hij de sneeuwpop ziet staan, maar zeker is hij niet. Op twee kilometer ziet hij een spookachtige vlakte met duizenden kleine kraters. En even duizelt het hem: ondanks alle foto’s die hij heeft bestudeerd, herkent hij niets. Maar dan, als in een openbaring, duikt de Surveyor op in de verte, een teken van menselijke aanwezigheid in deze onherbergzame wereld.
‘Hey, daar is-ie! Daar is-ie! Son of a gun,’ jubelt Conrad. Snel zet hij de landing in en op 300 meter hoogte koersen de astronauten rechtstreeks richting de Surveyor-krater. ‘Het ziet er goed uit, babe, het ziet er goed uit,’ zegt Bean vrolijk, terwijl hij zijn blik op het instrumentenpaneel gericht houdt. Maar Conrad is minder enthousiast. Door het raam ziet hij dat Petes parkeerplaats meer lijkt op een slagveld, een woestenij van rotsen en stenen.
Op 120 meter hoogte gaat Conrad over op handmatige besturing en vermindert hij de snelheid. Hij heeft tijd nodig om goed te kunnen zien en schrikt als hij de krater waar de Surveyor staat onder zich voorbij ziet schieten.
‘We zijn er voorbij,’ roept hij. Het terrein is ruiger dan verwacht, maar ten noordwesten van de krater ontdekt hij een kleine vlakte die geschikt is om te landen. Hij maakt een scherpe bocht naar links en Bean leest de hoogtemeter af: ‘60 meter, we moeten landen,’ waarschuwt hij.
‘Oké,’ antwoordt Conrad en zet een loodrechte landing in. Een seconde later verdwijnt de maan in een wolk van stof. Conrad heeft geen idee waar hij neerkomt: op de vlakte, of op een rotsblok. Door het stof kan hij niets meer zien, maar ineens geeft het instrumentenpaneel aan dat ze contact hebben met de maan. Nog een seconde en de Intrepid staat stil.
‘Mooie landing, Pete. Perfect!’ roept Bean en hij klopt Pete vriendschappelijk op zijn schouder.
‘Veel plezier daarbeneden,’ zegt Dick Gordon, die vanuit de besturingsmodule de landing met ingehouden adem heeft gevolgd. Ook de vluchtleiding op aarde is opgelucht:
‘Het is hem gelukt!’ wordt er gejuicht. En het is hem inderdaad gelukt: Conrad is met de Intrepid geland, slechts 183 meter van de Surveyor-sonde vandaan. De precisielanding is geslaagd. Nu
is wel bewezen dat astronauten precies op de door wetenschappers gewenste plek kunnen landen.
Als Conrad vijf uur na de landing klaar is om voet te zetten op de maan, weet hij al wat hij gaat zeggen. Afgelopen zomer heeft hij bezoek gehad van een goede vriendin, de Italiaanse verslaggeefster
en schrijfster Oriana Fallaci. Zij was ervan overtuigd dat de NASA de woorden van Neil Armstrong had bedacht toen hij in juli voor het eerst voet op de maan zette. ‘Een kleine stap voor ...’
Vergeefs heeft Conrad geprobeerd om haar ervan te overtuigen dat Armstrong deze woorden zelf koos. Hij heeft zelfs om 500 dollar gewed dat hij kan verwijzen naar zijn eigen geringe lengte bij aankomst.
‘Het mag een kleine stap geweest zijn voor Neil, maar voor mij is het een grote,’ zegt Conrad – nu 500 dollar rijker.
Een halfuur later krijgt Conrad gezelschap van Alan Bean. De astronauten hebben een druk programma. Er is veel te doen in de zeven uur dat ze zich buiten de Intrepid bevinden en iedere minuut telt. Eerst moeten ze een tv-camera installeren die kleurenbeelden naar de aarde kan sturen. Per ongeluk richt Bean de camera echter op de zon en al herstelt hij het snel, het zonlicht is zo sterk dat de lens kapot gaat. De tweede maanwandeling wordt daarom niet via de tv maar via de radio uitgezonden.
Misschien is het maar beter dat de NASA niet kan zien wat er zich op het maanoppervlak afspeelt. Conrad barst namelijk in onbedaarlijk lachen uit. Terwijl hij door zijn checklist bladert, ontdekt hij dat de leden van de reservebemanning op aarde foto’s van Playmates in zijn boekje hebben geplakt – met allerlei quasiwetenschappelijke opmerkingen, in de trant van: ‘Niet vergeten: beschrijf nauwkeurig alle rondingen op het maanoppervlak.’
Tijdens de eerste van de twee geplande maanwandelingen installeren de astronauten een aantal instrumenten, onder andere ALSEP, het eerste volledig uitgeruste wetenschappelijke meetstation op een vreemde planeet. Ook verzamelen ze monsters. Na een welverdiende nachtrust gaan ze weer aan de slag – dit keer halen ze onderdelen van de Surveyor, die later onderzocht zullen worden.
Na een wandeling van vier uur keren de twee vermoeide avonturiers terug naar de Intrepid, in ruimtepakken die grijsbruin zijn geworden van het plakkerige maanstof. In de cabine ontbijten ze snel en bereiden ze zich vervolgens voor op de terugreis. Bean, die tijdens zijn 31,5 uur lange verblijf op de maan bijzonder opgewekt was, wordt ineens stil.
‘Maak je je zorgen over de lanceringsmotor?’ vraagt Conrad.
‘Yep,’ antwoordt Bean timide.
‘Maak je niet druk, Al. Als ie het niet doet, worden we de eerste gedenktekens van het ruimtevaartprogramma,’ grapt Conrad.
Tot hun opluchting stijgt de Intrepid zonder problemen op en 37 uur na de loskoppeling wordt de Intrepid weer verenigd met de Yankee Clipper, die nog steeds rond de maan cirkelt. Gordon is blij om zijn vrienden terug te zien, maar als hij een blik werpt in de tunnel die naar de maanlander leidt, ziet hij twee donkere gedaantes staan, vies en stoffig van hun maanverblijf.
‘Denk maar niet dat jullie zo mijn schone ruimteschip binnen mogen. Vergeet het maar!’ grapt hij, en hij vraagt Conrad en Bean om hun pakken uit te doen. Even later zweven de twee astronauten via het luik de besturingsmodule in, gekleed in niets meer dan hun headsets.
Elf rondjes om de maan later start de Yankee Clipper zijn motoren en begint aan de driedaagse reis naar de aarde. Na een probleemloze terugvlucht stevent het ruimtevaartuig op 24 november 1969 met hoge snelheid af op de Grote Oceaan. De vluchtleiding van de NASA in Houston kijkt vol spanning toe, bang dat de landingsparachutes niet werken. Maar hun angst blijkt onterecht: na een geslaagde afdaling landt de Apollo 12 met een plons in zee.
De landing gaat zo hard dat een van de camera’s losschiet en Alan Bean op zijn voorhoofd raakt. Hij houdt een litteken van 2,5 centimeter over aan de reis die een nieuw tijdperk inluidde voor het Apollo-programma. Vanaf dat moment was bewezen dat astronauten op de beoogde plek konden landen.
Na deze succesvolle ruimtevlucht kan niemand zich voorstellen dat maanreizen een halfjaar later minder vanzelfsprekend zijn. ‘Houston, we’ve had a problem’ – zo wordt in april 1970 een drama ingeleid waarbij de drie bemanningsleden van de Apollo 13 een rampzalig einde tegemoet lijken te gaan.
Abonnement: Volgens onderzoekers is het puur toeval dat er geen mammoeten meer zijn. Lees alles over deze nieuwe onderzoeksresultaten in dit nummer.
Abonnement: Download een hele aflevering van Wetenschap in Beeld. Helemaal gratis. Je moet alleen geregistreerd gebruiker zijn van wibnet.nl.
Het wemelt op internet van de leuke video's en fragmenten over wetenschap.
Lees wat de journalisten Helle en Henrik Stub van Wetenschap in Beeld over het heelal te melden hebben.
Verdiep je in de grootste gebeurtenissen van de 2. Wereldoorlog.